تاسیسات الکتریکی ساختمان شامل طراحی، تامین تجهیزات و اجرای سامانههای برقرسانی، توزیع انرژی، روشنایی و ایمنی برقی است؛ از تابلو برق و کابلکشی تا ارتینگ. این سامانهها مستقیماً بر ایمنی ساختمان و پایداری برقرسانی اثر میگذارند و باید مطابق مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان اجرا شوند. آروان این خدمات را برای پروژههای مسکونی، تجاری و صنعتی از مرحلهی طراحی تا تحویل ارائه میدهد؛ برای مشاهدهی جزئیات، یکی از بخشهای زیر را انتخاب کنید.
پروژهٔ برقی در پیش دارید؟
مسیر مناسب را با کمک R1 انتخاب کنید.
آخرین بهروزرسانی: ۲۰۲۶/۱۰/۳۱ | تهیه و انتشار: گروه ساختمانی R1 | بازبینی فنی: در انتظار تأیید
سیستمهای تأمین انرژی
سیستمهای توزیع برق
سیستمهای حفاظتی
سیستمهای هوشمند
تأسیسات الکتریکی در صنعت ساخت
سیستمهای تأمین انرژی
تأمین انرژی ساختمان از انتخاب منبع مناسب آغاز میشود. برق شهری منبع اصلی بیشتر پروژههاست؛ دیزلژنراتور و موتوربرق هنگام قطعی یا در کارگاهها برق پشتیبان فراهم میکنند و پنل خورشیدی میتواند بخشی از مصرف را پوشش دهد. انتخاب ترکیب مناسب به توان موردنیاز، مدت کارکرد، هزینه نصب و نگهداری، شرایط محل و حساسیت تجهیزات به قطع برق بستگی دارد. کارشناسان R1 با بررسی بار مصرفی، راهکاری ایمن و اقتصادی پیشنهاد میکنند.
سیستمهای توزیع برق
توزیع برق، انرژی را از منبع به مصرفکنندهها میرساند. تابلوهای اصلی و فرعی بار را تقسیم و مدارها را کنترل میکنند. رایزر مسیر عمودی کابلهاست؛ باسداکت، شینههای برقِ محصور در محفظه است که انرژی را میان تابلوها و طبقات منتقل میکند. سیمکشی و کابلکشی استاندارد، تلفات و خطرات را کاهش میدهد. شبکه داده، تلفن، اعلام حریق، دوربین و کنترل دسترسی در بخش جریان ضعیف قرار میگیرند. طراحی هماهنگ و آزمون نهایی، پایداری این مجموعه را افزایش میدهد.
سیستمهای حفاظتی
سیستمهای حفاظتی از افراد، کابلها و تجهیزات در برابر خطاهای برقی مراقبت میکنند. تفاوت سه کلید پرکاربرد:
- MCB (کلید مینیاتوری): حفاظت در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه.
- RCD (کلید جریان باقیمانده یا محافظ جان): تشخیص نشتی جریان؛ بهتنهایی جایگزین حفاظت اضافهجریان نیست.
- RCBO: ترکیب حفاظت نشتی جریان و اضافهجریان در یک کلید.
سیستم ارت مسیر تخلیهٔ جریان خطا را فراهم میکند. انتخاب کلید متناسب با مدار و آزمون دورهای آن برای ایمنی ضروری است.
سیستمهای هوشمند
سیستمهای هوشمند، مدیریت انرژی، ایمنی و آسایش ساختمان را یکپارچه میکنند. موتورخانه هوشمند با پایش دما، فشار و مصرف، عملکرد تجهیزات را بهینه میکند؛ سامانه مدیریت ساختمان BMS روشنایی، تهویه و امنیت را کنترل و گزارش میکند. اجرای زیرساخت و حسگرها از زمان ساخت، هزینه تغییرات بعدی را کاهش میدهد. پارکینگ هوشمند نیز تردد، روشنایی و راهنمای پارک را سامان میدهد. سازگاری تجهیزات، آزمون نهایی و امنیت سایبری برای عملکرد قابلاعتماد این مجموعه ضروریاند.
استانداردهای تاسیسات الکتریکی
تاسیسات الکتریکی بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای ساختمان باید مطابق استانداردهای مربوط طراحی و اجرا شود. رعایت الزامات فنی، خطرات احتمالی را کاهش میدهد، از ایمنی جانی کاربران حفاظت میکند و انتقال ایمن برق را در سراسر سیستم فراهم میسازد. به همین دلیل، توجه به استانداردهای تاسیسات الکتریکی در صنعت ساخت ضروری است.
| مرجع | حوزه | دسته |
|---|---|---|
| مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان | طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان | ملی |
| نشریه ۱۱۰ سازمان برنامه و بودجه | مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی | ملی |
| IEC 60364 | اصول کلی تاسیسات برقی فشار ضعیف | بینالمللی |
| IEC 61439 | تابلوهای فشار ضعیف | بینالمللی |
| IEC 60947 | کلیدها و تجهیزات حفاظتی فشار ضعیف | بینالمللی |
| IEC 62305 | حفاظت در برابر صاعقه | بینالمللی |
سوالات متداول در تأسیسات الکتریکی
تأسیسات الکتریکی ساختمان شامل چه بخشهایی است؟
تأسیسات الکتریکی ساختمان چهار بخش اصلی دارد: تأمین انرژی (برق شهری، دیزلژنراتور، موتوربرق و پنل خورشیدی)، توزیع برق (تابلو، رایزر و باسداکت، سیمکشی و کابلکشی، جریان ضعیف)، سیستمهای حفاظتی (اضافهجریان، نشتی جریان و ارت) و سیستمهای هوشمند. این بخشها باید هماهنگ طراحی و اجرا شوند.
تفاوت جریان قوی و جریان ضعیف چیست؟
جریان قوی برق مصرفی ساختمان را منتقل و توزیع میکند، مثل روشنایی، پریز، موتورها و تابلوها. جریان ضعیف با ولتاژ پایین سیگنال و داده را جابهجا میکند، مثل شبکه، تلفن، دوربین، اعلام حریق و کنترل دسترسی. مسیر کابل و استاندارد اجرای این دو جداست.
کلید مینیاتوری با محافظ جان (RCD) چه تفاوتی دارد؟
- کلید مینیاتوری (MCB) کابل و تجهیزات را در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه حفاظت میکند.
- محافظ جان (RCD) نشتی جریان به زمین را تشخیص میدهد و خطر برقگرفتگی را کم میکند؛ برای حفاظت از انسان معمولاً با حساسیت ۳۰ میلیآمپر انتخاب میشود.
- RCBO هر دو عملکرد را در یک دستگاه دارد.
منبع تأمین انرژی مناسب پروژه را چگونه انتخاب کنیم؟
انتخاب به توان موردنیاز، مدت کارکرد، هزینهٔ نصب و نگهداری، شرایط محل و حساسیت تجهیزات به قطع برق بستگی دارد. برق شهری منبع اصلی بیشتر پروژههاست؛ دیزلژنراتور برای پشتیبان و پنل خورشیدی برای پوشش بخشی از مصرف بهکار میرود. بررسی بار مصرفی، اولین گام انتخاب است.
تأسیسات برقی ساختمان در ایران بر چه مقرراتی طراحی میشود؟
مرجع اصلی، مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمانها) است. طراحی و اجرا باید با آن و با استانداردهای تجهیزات انتخابی مطابقت داشته باشد.
چرا هوشمندسازی بهتر است از مرحلهٔ ساخت اجرا شود؟
چون لولهها، کابلها و جانمایی حسگرها پشت دیوار و سقف قرار میگیرند. اجرای آنها در زمان ساخت، هزینهٔ تخریب و ترمیم بعدی را حذف میکند و امکان گسترش سیستم را باز میگذارد.
برای تأسیسات پروژهتان، درست تصمیم بگیرید
نیاز پروژه را در فرم ثبت کنید تا متخصصان R1 آن را بررسی کنند؛ اگر برای انتخاب راهکار به راهنمایی نیاز دارید، با دستیار R1 گفتگو کنید.
درخواست خدمات تأسیسات الکتریکی
نوع پروژه و نیاز خود را ثبت کنید تا تیم R1 برای بررسی فنی، انتخاب راهکار مناسب و هماهنگی مراحل بعدی با شما تماس بگیرد.
پروژههای اجرا شده در تأسیسات الکتریکی
اجرای تاسیسات الکتریکی کلینیک
کارفرما: ایران مال
کاربری: تجاری
نوع خدمت: طراحی و اجرا
فعالیتها: طراحی تابلو برقهای اصلی توزیع برق، اجرای کامل سیستم برقرسانی، اجرای سینی کابل و لولهکشی برق
طراحی تابلو برق
کارفرما: شهر آفتاب
کاربری: تجاری
نوع خدمت: طراحی
فعالیتها: طراحی تابلو برقهای اصلی و فرعی مجموعه نمایشگاهی شهر آفتاب (بخش سولهها)
اجرای تاسیسات الکتریکی
کارفرما: رزمال
کاربری: اداری و تجاری
نوع خدمت: طراحی، تامین و اجرا
فعالیتها: اجرای سیستم برقرسانی تابلوهای راهنما و طراحی سیستم برقرسانی تابلوهای تبلیغاتی
تامین و اجرای تاسیسات الکتریکی
کارفرما: شرکت بینالمللی پایر
کاربری: مسکونی
نوع خدمت: تامین و اجرا
فعالیتها: تامین و اجرای سیستم برقرسانی کامل واحدهای مسکونی از تابلو برق تا مصارف داخلی
